Vreemde bobbels op je rozen? Dit steekt er achter
Pluizige, harige uitgroeiingen op rozenstruiken langs paden of in de tuin zien er op het eerste gezicht alarmerend uit. Toch gaat er achter dit merkwaardige verschijnsel een fascinerend natuurspektakel schuil dat je eigenlijk met andere ogen zult bekijken.
Vanaf mei en juni duiken de opvallende, borstelachtige woekergroeiingen steeds vaker op aan rozenplanten. Ze hebben een naam: rozengallen. En ze zijn rechtstreeks het werk van de rozengalwesp (Diplolepis rosae), die haar eitjes precies in de bladknoppen van de waardplant legt. Zodra de larfjes uitkomen, vreten ze zich een weg door het plantenweefsel, waarop de roos ter plekke reageert met die karakteristieke uitwassen.
Bij wilde rozen komen gallen het vaakst voor
Gallen zien er misschien wat griezelig uit, maar ze zijn allerminst uitzonderlijk. Ze worden veroorzaakt door wespen, vliegen, bladluizen of mijten en kunnen allerlei vormen en afmetingen aannemen — van wrattig tot opvallend harig. Wanneer een insect bijt of steekt in zijn waardplant, reageert die plant met een soort wondafsluiting die, net als een litteken, kan opbollen.
Vooral wilde rozen zoals de hondsroos zijn regelmatig het doelwit. Op gekweekte tuinrozen kom je gallen beduidend minder vaak tegen.
Rozengal, slaapappel of bedeguar: één en hetzelfde
De rozengal gaat door het leven onder meerdere namen: rozenappel, bedeguar of slaapappel. Eeuwen geleden werden deze merkwaardige bolletjes in de volksgeneeskunde nog ingezet als huismiddel tegen haaruitval en slapeloosheid. Vandaag de dag zou je ze wellicht toch niet zo snel onder je kussen schuiven — want binnenin de verhoute gal bevinden zich de broedkamers van de rozengalwesplarven.
Pas in het daaropvolgende voorjaar kruipen de volwassen wespen naar buiten. Voor mensen is de rozengalwesp volstrekt onschadelijk — ze kan simpelweg niet steken.
Galwespen zijn doorgaans geen probleem
Het is in de meeste gevallen helemaal niet nodig om galwespen te bestrijden of de uitwassen te verwijderen, zolang ze niet de overhand nemen. De gallen vormen voor de waardplant gewoonlijk geen noemenswaardige belasting.
Wie ze toch storend vindt, kan ze eenvoudig wegknippen. Gooi ze daarna bij het gewoon huisvuil of in de gft-bak — dat is voldoende.
