Witte spinselwebben in de appelboom maken hobbytuinders ongerust
De vroege appelrassen zetten momenteel hun eerste vruchten aan. Maar wie omhoog kijkt in de boomkruinen, ziet steeds vaker iets verontrustends: fijne witte spinselwebben die takken en bladeren omhullen alsof het Halloween-decoratie betreft. De boosdoener is vrijwel altijd de appel-spinselrups, waarvan de groene rupsen momenteel leven als een vorst.
Geruststelling: het is geen eikenprocessierups
Wie bij het zien van die witte nesten meteen denkt aan de gevreesde eikenprocessierups, kan opgelucht ademhalen. De rupsen van de spinselrups zijn volledig onschadelijk voor mensen en dieren. Ze hebben geen brandhaartjes die bij aanraking de typische huidirritaties en allergische reacties veroorzaken.
Wil je toch zeker zijn dat je de juiste soort voor je hebt? Let goed op de kenmerken. De rupsen van de eikenprocessierups hebben een bruingrijs lichaam met een donkere kop en zijn bedekt met lichte brandhaartjes. De rupsen van de spinselrups zien er heel anders uit: ze hebben een geelachtig-grijze tot groenachtige kleur, een donkere kop en een opvallende rij zwarte stippen langs de zijkanten van het lichaam.
Vreet de spinselrups de appelboom kaal?
Een zware aantasting kan er dramatisch uitzien. De rupsen kunnen een boom in het voorjaar werkelijk kaalvreten en soms alleen nog de bladskeletjes achterlaten. Maar het ziet er erger uit dan het is. Een vitale appelboom herstelt zich van de vraatschade en drijft uiterlijk rond Johannes-dag op 24 juni weer frisse bladeren uit. Deze zogenoemde johannisuitloop dient de plant als herstelmaatregel na vorstschade of kaalvraat door insecten.
Toch ontkomt u waarschijnlijk niet aan enige oogstverlies. Bij een zware aantasting valt de appeloogst vaak volledig weg of blijft aanzienlijk magerder uit. Kleine vruchtaanzetten groeien door de stress niet verder en vallen regelmatig af. Dat is extra problematisch omdat milde winters en warme, droge zomers ideale omstandigheden voor de appel-spinselrups scheppen, waardoor de plaag zich steeds meer in onze tuinen verspreidt.
Appel-spinselrups bestrijden: de beste tips voor geplaagde hobbytuinders
Heeft u spinselwebben in uw appelboom ontdekt, dan moet u snel handelen. Zo raakt u de rupsen kwijt:
- Doek uitleggen: Leg vóór alle bestrijdingsmaatregelen een zeil of doek onder de boom. Zo vangt u neervallende rupsen op en verwijdert u ze snel, zodat ze niet meteen weer de stam opklauteren.
- Handmatig verwijderen: Grijp zo snel mogelijk naar de schaar en knip de spinselwebben samen met de rupsen uit de boom. Ook een krachtige waterstraal spuit de nesten er effectief uit.
- Correct afvoeren: De rupsen horen absoluut niet op de composthoop thuis. Gooi de nesten met rupsen en al bij het restafval.
- Nabehandeling met lijmringen: Om te voorkomen dat op de grond gevallen en gemiste rupsen terug de boomkruin in kruipen, kunt u een kleverige lijmring rond de stam aanbrengen. Let wel: zo’n ring maakt geen onderscheid tussen schadelijke insecten en nuttige.
Wilt u toch gebruikmaken van bestrijdingsmiddelen, dan is de timing cruciaal. Zolang de rupsen nog vrij in de boom eten, zijn sproeimiddelen op basis van Bacillus thuringiensis werkzaam én nützlingsvriendelijk. Zodra de spinselwebben zich echter al gevormd hebben, zitten de rupsen beschermd in die waterafstotende, dichtgeweven structuren. Van middelen op basis van neemolie raden experts af, omdat die niet selectief werken en bijvoorbeeld ook nuttige lieveheersbeestjeslarven en gaasvliegen kunnen schaden. Neemolie is enkel geschikt voor gerichte toepassing op momenten met weinig insectenvlucht.
💡 Tuintip: een bacterie die op de maag slaat
Hoe werken biologische gewasbeschermingsmiddelen met Bacillus thuringiensis? Het gaat om een bacterie die van nature in de bodem voorkomt. Wanneer rupsen ze opnemen via het vreten van bladeren, wordt ze tijdens de vertering omgezet in een gif dat de darmwand van de rups vernietigt. De dieren stoppen al enkele uren na de behandeling met vreten en sterven binnen één tot twee dagen. Voor mensen, huisdieren, bijen en andere nuttige insecten is het middel volledig onschadelijk.
Zo voorkomt u volgend jaar een nieuwe aantasting: snoei en natuurlijke vijanden
Wie dit jaar zwaar te lijden heeft gehad onder de appel-spinselrups, doet er goed aan volgend jaar tijdig preventieve maatregelen te nemen.
- Wintersnoeien: De vlinders leggen hun eitjes al in juli en augustus aan de twijgen voor het volgende seizoen. De piepkleine larfjes overwinteren daar vervolgens onder een beschermend schildje. Controleer de appelboom tijdens de wintersnoei en verwijder aangetaste twijgen direct. Hoe effectief dit is, hangt mede af van de grootte van uw boom.
- Nuttige dieren stimuleren: Bevorder de natuurlijke vijanden van de appel-spinselrups. Veel tuinvogels zoals koolmezen voeren de rupsen graag aan hun kuikens. Ook sluipwespen helpen actief bij de bestrijding. Zorg met nestkastjes, wilde kruiden en rommelige tuinhoekjes met dood hout voor een levendige, insectvriendelijke tuin waar nuttige dieren zich thuis voelen.
